Czy można wydłużyć ochronę patentową?
Z tego wpisu dowiesz się, czy możliwe jest wydłużenie ochrony patentowej po upływie standardowego 20-letniego okresu. Omawiamy także sytuacje, w których takie przedłużenie jest dopuszczalne, m.in. poprzez dodatkowe prawo ochronne w UE dla produktów leczniczych i ochrony roślin, a także specyficzne przepisy w niektórych krajach, takich jak Korea Południowa. Ponadto przedstawiamy alternatywne strategie utrzymania przewagi konkurencyjnej po wygaśnięciu patentu, takie jak zgłaszanie nowych rozwiązań czy ochrona know-how.
Na spotkaniach z klientami często pojawia się pytanie o maksymalny czas obowiązywania ochrony patentowej. Odpowiedź wydaje się oczywista – jest to 20 lat od daty zgłoszenia, oczywiście pod warunkiem, że uprawniony opłaca swoje prawo. Jednak czy na pewno?
Na terenie Unii Europejskiej w przypadku produktów leczniczych i produktów ochrony roślin okres trwania patentu można wydłużyć, uzyskując tzw. dodatkowe prawo ochronne (ang. secondary protection certificate – SCP). W tej dziedzinie techniki samo uzyskanie patentu nie oznacza, że uprawniony może korzystać z wynalazku. Często pomimo uzyskania ochrony patentowej, uprawniony musi czekać na uzyskanie odpowiednich pozwoleń na dopuszczenie do obrotu swojego produktu. Wprowadzenie dodatkowego prawa ochronnego miało na celu skompensowanie wynalazcom z tych dziedzin czasu oczekiwania na uzyskanie odpowiednich pozwoleń.
Okazuje się jednak, że nie jest to jedyny wyjątek od reguły 20 lat trwania patentu! Niektóre kraje wprowadziły regulacje, które pozwalają na wydłużenie ochrony patentowej w przypadku przedłużającego się postępowania. Jednym z nich jest Korea Południowa, w której można ubiegać się o wydłużenie okresu trwania patentu, jeśli badanie wynalazku zajęło urzędowi więcej niż 4 lata licząc od daty zgłoszenia lub 3 lata licząc od daty złożenia wniosku o badanie.
Ponieważ takie „niestandardowe” wydłużenie okresu trwania patentu nie jest powszechną praktyką, a jest niezmiernie ważne dla konkurentów uprawionego, umiejętność odszukania informacji o uzyskanym pozwoleniu staje się bardzo istotna. Europejski Urząd Patentowy opublikował nawet specjalne instrukcje, które opisują w jaki sposób odnaleźć informacje o przedłużonym okresie trwania patentu w Korei Południowej.
Ochrona po ochronie – jak utrzymać przewagę po wygaśnięciu patentu?
Warto również pamiętać, że nawet jeśli nie istnieje możliwość formalnego przedłużenia okresu obowiązywania patentu, są inne sposoby na utrzymanie przewagi konkurencyjnej. Jednym z nich jest opracowywanie i zgłaszanie kolejnych rozwiązań udoskonalających lub modyfikujących pierwotny wynalazek. Takie rozwiązania mogą zostać objęte osobnymi patentami, które będą obowiązywać niezależnie od pierwotnego patentu.
Inną formą ochrony rozwiązania po wygaśnięciu patentu może być ochrona know-how i tajemnic przedsiębiorstwa. Dotyczy to zwłaszcza elementów technologii, które nie zostały ujawnione w zgłoszeniu – np. wyjątkowo efektywnych, unikalnych parametrów produkcji lub konfiguracji procesów. Zachowanie ich w tajemnicy, poparte odpowiednimi procedurami i umowami poufności (NDA), może skutecznie utrudnić konkurencji korzystanie z opracowanych technologii.
Odpowiednio zaplanowana strategia zarządzania własnością przemysłową – obejmująca nie tylko czas trwania patentu, ale i jego otoczenie prawne i rynkowe – może znacząco zwiększyć wartość innowacji i zapewnić jej długoterminową ochronę. W dynamicznym otoczeniu technologicznym takie podejście staje się nie tyle możliwością, co koniecznością.
Więcej informacji można znaleźć pod linkiem: https://www.epo.org/searching-for-patents/helpful-resources/patent-knowledge-news/2021/20210927a.html