Jak wymyślić unikalną nazwę i ją zastrzec?

Wybór nazwy firmy, czyli oznaczenia pod jakim będzie prowadzona działalność gospodarcza, to jedna z najważniejszych decyzji, jaką musi podjąć każdy przedsiębiorca. Firma (będąca najczęściej nazwą danego przedsiębiorcy) jest zazwyczaj pierwszym elementem, z którym styczność ma potencjalny klient i tym samym pierwszą szansą na przyciągnięcie jego uwagi. Jak wymyślić nazwę, która nie tylko zapadnie w pamięć, ale również zagwarantuje wyłączność na właściwych rynkach? W tym celu potrzebna będzie przede wszystkim odrobina kreatywności przedsiębiorcy oraz wsparcie rzecznika patentowego, który pomoże zweryfikować i chronić jego pomysły.

GARŚĆ PODSTAW, CZYLI WYMOGI USTAWOWE DOTYCZĄCE NAZW

Podstawowe zasady dotyczące firmy, polski ustawodawca zawarł w Kodeksie Cywilnym. Najważniejsze z punktu widzenia wyboru nazwy dotyczą definicji oraz charakterystyki firmy.

Definicja firmy będzie różnić się w zależności od rodzaju działalności. Firmą osoby fizycznej jest zawsze jej imię i nazwisko. Nie oznacza to jednak, że musi być to wyłącznie imię i nazwisko. Przedsiębiorca może bowiem włączyć do firmy elementy takie jak pseudonim, określenia wskazujące na przedmiot działalności czy inne, dowolnie obrane określenia.

Firmą osoby prawnej jest jej nazwa. Firma zawsze zawiera określenie formy prawnej osoby prawnej, a ponadto (podobnie jak w przypadku firmy osoby fizycznej) może wskazywać np. na przedmiot działalności czy zawierać inne, dowolnie obrane określenia.

Kodeks przewiduje również pewne wymogi dotyczące cech firmy (zarówno osoby fizycznej, jak i prawnej). Firma danego przedsiębiorcy powinna się odróżniać dostatecznie od firm innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku, a ponadto nie może ona wprowadzać w błąd, w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu i miejsca działalności czy też źródeł zaopatrzenia.

Już na samym początku można więc zauważyć, jak dużą rolę odgrywa unikalność firmy/nazwy. Na co warto więc zwrócić uwagę przy opracowywaniu wyróżniającej się nazwy?

POSZUKIWANIE UNIKALNEJ NAZWY – OD CZEGO ZACZĄĆ?

Pierwszym etapem w procesie tworzenia nazwy powinno być zdefiniowanie grupy docelowej oferowanych towarów lub usług, charakteru marki oraz branży. Różne rodzaje działalności wymagają bowiem odmiennego, zindywidualizowanego podejścia do wyboru nazwy. Inaczej będziemy podchodzić do pomysłu na nazwę producenta odzieży, a inaczej do producenta produktów kosmetycznych czy producenta produktów spożywczych.

Można jednak wyróżnić pewne wspólne kryteria, które znajdują zastosowanie w ocenie każdej potencjalnej nazwy. Należą do nich:

UNIKALNOŚĆ

Nazwa powinna odróżniać się od nazw innych przedsiębiorców przynajmniej na tyle, aby nie dochodziło do konfuzji pomiędzy poszczególnymi podmiotami. Unikalność nazwy może również pomóc w budowie renomy i marketingowej strategii przedsiębiorcy. Można ją osiągnąć m.in. poprzez użycie fantazyjnych określeń, niemających dosłownego znaczenia językowego dla odbiorców (np. „Adidas AG” dla produkcji odzieży i obuwia czy „PepsiCo, Inc.” dla produkcji napojów bezalkoholowych oraz produktów spożywczych) lub użycie oznaczeń mających znaczenie językowe dla odbiorców, ale użytych dla dziedziny niezwiązanej bezpośrednio z dosłownym znaczeniem językowym (np. „Nike, Inc.” dla produkcji odzieży i obuwia, „OnlyBio.life S.A.” dla produkcji produktów kosmetycznych.

ŁATWOŚĆ ZAPAMIĘTANIA I WYMÓWIENIA

Poszukując unikalnej, a być może nawet fantazyjnej nazwy należy pamiętać, że jednym z ważniejszych aspektów jest jej praktyczne użycie. Jeżeli nazwa będzie nietypowa, ale jednocześnie klienci czy kontrahenci nie będą w stanie jej zapamiętać lub używać w prawidłowej formie, nie znajdzie to przełożenia na rozpoznawalność i „pozytywną” unikalność nazwy. Taka sytuacja może mieć miejsce szczególnie w przypadku słów zaczerpniętych z języków obcych, a wybranych na nazwę w innym kraju (np. francuskie lub francuskobrzmiące słowa jako nazwa polskiego przedsiębiorcy działającego wyłącznie na terytorium Polski).

NEUTRALNOŚĆ KULTUROWA ORAZ ZGODNOŚĆ Z RYNKIEM DOCELOWYM

Przy wyborze nazwy warto mieć również na uwadze kontekst kulturowy. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której działalność ma rozciągać się na więcej niż jeden kraj (w tym kraje odmienne językowo). Po wytypowaniu docelowej nazwy należy więc upewnić się czy dane słowo/wyrażenie nie jest na rynku docelowym odbierane jako niestosowne, wulgarne, obraźliwe (np. powszechne i neutralne w języku polskim słowo droga w języku hiszpańskim oznaczać będzie narkotyk) czy też zwyczajnie niepasujące do kontekstu prowadzonej działalności (np. polskie słowo pasta w języku włoskim oznaczać będzie makaron).

POTENCJAŁ NA REJESTRACJĘ DOMENY

Kolejnym aspektem w procesie wyboru nazwy jest dostępność odpowiadającej jej domeny internetowej. Wiele osób poszukując danego przedsiębiorcy w Internecie kieruje się adresem strony internetowej. Intuicyjnym wyborem jest domena odpowiadająca firmie/nazwie przedsiębiorcy. Operowanie przez jednego przedsiębiorcę zarówno nazwą, jak i odpowiadającą jej domeną internetową jest więc korzystne i zmniejsza ryzyko pomyłek, w szczególności wśród klientów. Należy przy tym pamiętać, że sam fakt prowadzenia działalności pod określoną firmą nie uprawnia do odpowiadającej domeny. Wcześniejsza weryfikacja dostępności domeny ma więc duże znaczenie praktyczne dla późniejszej działalności.

POTENCJAŁ NA ZASTRZEŻENIE ZNAKU TOWAROWEGO

Ostatnim kryterium jest potencjał na zastrzeżenie nazwy jako znaku towarowego. Rejestracja znaku towarowego pozwala uprawnionemu nie tylko skutecznie chronić dane oznaczenie przed przypadkami nieautoryzowanego używania, ale również budować wokół niego silną, rozpoznawalną markę. W celu weryfikacji potencjału rejestracyjnego danej nazwy rzecznik patentowy może przeprowadzić badanie oznaczenia, w którym zidentyfikuje zgłoszenia oraz rejestracje znaków mogących stanowić potencjalne przeszkody dla używania i rejestracji nazwy. Weryfikację pod kątem możliwości rejestracji nazwy jako znaku towarowego warto więc przeprowadzić możliwie wcześnie – w przypadku wystąpienia kolizyjnych znaków towarowych pozwoli to uniknąć potencjalnych konfliktów i kosztów, które wiązałyby się z koniecznością wprowadzenia zmian na późniejszym etapie.

Analiza potencjalnej nazwy według powyższych kryteriów może więc znacząco ułatwić wstępną ocenę wybranego oznaczenia. Aby zwiększyć pewność, że dane oznaczenie może być bez przeszkód używane, warto sprawdzić nazwę nie tylko w CEIDG czy KRS, ale również w bazach znaków towarowych (np. EUIPO czy Urząd Patentowy RP), w czym chętnie pomoże zespół naszej kancelarii.

ROLA RZECZNIKA PATENTOWEGO W PROCESIE TWORZENIA NAZWY

Chociaż udział rzecznika patentowego w procesie tworzenia nazwy może okazać się kluczowy, należy wyraźnie zaznaczyć, że jego zadaniem nie jest wymyślenie nazwy. Profesjonalna pomoc staje się nieoceniona na późniejszym etapie, kiedy chcesz zastrzec nazwę jako znak towarowy. Rzecznik może wówczas przeanalizować, czy dana nazwa ma szansę na rejestrację, przygotować niezbędne dokumenty i zająć się formalnościami związanymi z procesem zgłoszeniowym.