Kto ma prawa autorskie do zamku w Minecrafcie? Dzieci w cyfrowym świecie IP

Roblox i Minecraft to obecnie absolutne hity wśród najmłodszych. Ich popularność wynika przede wszystkim z otwartego charakteru – pozwalają graczom puścić wodze wyobraźni, rozwijać kreatywność i samodzielnie tworzyć nowe elementy w grze.

Dla wielu rodziców ten widok to codzienność: dziecko spędza dziesiątki godzin, z pełnym zaangażowaniem budując niesamowicie skomplikowany zamek w Minecrafcie albo ucząc się podstaw kodowania, by stworzyć własną minigrę w Robloxie. Wkłada w to mnóstwo czasu, wysiłku i serca.

Z punktu widzenia rzecznika patentowego czy prawnika IP od razu pojawia się jednak fascynujące pytanie: czy ten wirtualny zamek lub minigra to utwory chronione prawem autorskim? A co najważniejsze – czyje to właściwie jest, skoro zostało zbudowane z cyfrowych „klocków” należących do globalnej korporacji?

Minecraft: „Twoja twórczość, nasze zasady”

Zacznijmy od najpopularniejszej cyfrowej piaskownicy świata. Zgodnie z umową licencyjną (EULA) Minecrafta, twórcy gry podchodzą do kreatywności społeczności dość przyjaźnie. Ich główna zasada brzmi w uproszczeniu: to, co stworzysz, jest Twoje. W przypadku budowy wspomnianego zamku autorskie prawa majątkowe do Twojego oryginalnego wkładu nie przechodzą z automatu na deweloperów. Nie musisz ich też na nikogo przenosić.

Jest tu jednak istotny haczyk. Choć sam projekt architektoniczny zamku należy do Ciebie, to silnik gry, tekstury oraz wygląd poszczególnych wirtualnych „klocków” to wciąż własność intelektualna twórców Minecrafta (firmy Mojang/Microsoft). W efekcie oficjalne wytyczne platformy mocno ograniczają komercjalizację. Mówiąc najprościej: układ zamku jest Twój, ale nie możesz pliku z tym światem swobodnie sprzedawać czy na nim zarabiać poza platformą bez wyraźnej zgody dewelopera, ponieważ materiał budulcowy należy do niego.

Roblox: Gigant napędzany licencjami

A jak to wygląda w Robloxie – platformie, która w stu procentach opiera się na treściach generowanych przez samych graczy (tzw. UGC – User-Generated Content)? Tutaj mechanizm skonstruowano nieco inaczej.

Publikując swoją grę lub wirtualne ubranie dla awatara, młody twórca również zachowuje prawa autorskie do swojego dzieła. Jednak akceptacja ogólnego regulaminu niesie za sobą potężne skutki prawne. Użytkownik udziela Robloxowi darmowej, ogólnoświatowej, niewyłącznej, ale – co najważniejsze – nieodwołalnej licencji na używanie, modyfikowanie, sublicencjonowanie i udostępnianie tej twórczości. Oznacza to, że platforma może swobodnie wykorzystać dzieło Twojego dziecka (np. w swoich materiałach promocyjnych), a wycofanie tej zgody i „skasowanie” praw platformy do tych plików jest w zasadzie niemożliwe.

Warto jednak dodać, że platformy gamingowe starają się cywilizować te zasady dla profesjonalistów. Roblox uruchomił specjalne narzędzie – „Menedżer Licencji”. Jeśli do gry wchodzi dojrzały twórca lub marka posiadająca zewnętrzne, już zarejestrowane IP (np. znaki towarowe czy prawa do znanych postaci), zasady stają się bardziej partnerskie, a udzieloną licencję na korzystanie z brandu można w określonych przypadkach wycofać. Dla najmłodszych, domorosłych projektantów podstawą wciąż pozostają jednak restrykcyjne, ogólne warunki użytkowania platformy.

Nowy plac zabaw, dorosłe zasady

Twórczość w grach wideo to dzisiaj dla wielu najmłodszych fenomenalny trening innowacyjności. Warto jednak pamiętać, że ten cyfrowy plac zabaw ma swoje dorosłe regulaminy. Własność intelektualna w wirtualnym świecie rządzi się swoimi prawami, na które każdy użytkownik (lub jego opiekun) wyraża zgodę jednym, szybkim kliknięciem „Akceptuję”.